Sự can thiệp quân sự của Mỹ vào Việt Nam đã để lại nỗi đau và vết thương sâu sắc cho đất nước ta. Trong khi giới lãnh đạo Mỹ nỗ lực bưng bít thông tin và che giấu sự thật, thì Quốc hội và nhân dân tiến bộ Mỹ đã dần nhận thức được rằng cuộc chiến này hoàn toàn phi nghĩa thông qua những bản tin từ các phóng viên chiến trường. Những câu chuyện về cái chết, bom đạn và tàn phá đã tạo ra một làn sóng phản đối mạnh mẽ trong xã hội Mỹ, lan tỏa đến từng gia đình và gây ra nỗi ám ảnh sâu sắc về chiến tranh.
Phong trào phản chiến, bắt đầu từ những năm 1960, đã bùng phát mạnh mẽ với những cuộc tuần hành lớn và hành động dũng cảm, như việc tự thiêu của Norman Morrison trước Lầu Năm Góc vào tháng 11-1965. Những thất bại quân sự của Mỹ trên chiến trường, đặc biệt là trong các trận đánh nổi bật như Tết Mậu Thân 1968, đã buộc chính phủ Mỹ phải giảm dần sự can thiệp, dẫn đến việc ký kết Hiệp định Paris vào 27-01-1973. Tuy nhiên, sự dính líu của Mỹ chỉ thực sự chấm dứt khi đại sứ Martin cuốn cờ rời khỏi Sài Gòn vào ngày 30-4-1975.
Dù Hiệp định Paris được ký kết, chính quyền Mỹ vẫn cam kết viện trợ cho Sài Gòn, nhưng sự thay đổi chính trị tại Mỹ và sự thất bại của chính quyền Việt Nam Cộng hòa đã khiến những lời hứa này trở nên vô nghĩa.
Nhân dân Hoa Kỳ phản đối chiến tranh tại Việt Nam.
Nguồn: kienthuc.net.vn
Tổng thống Dương Văn Minh và nội các chính quyền Sài Gòn đầu hàng vô điều kiện
Quân giải phóng trưa ngày 30 tháng 4 năm 1974.
Chính quyền Việt Nam Cộng hòa, được Mỹ dựng lên sau Hiệp định Geneva, đã bộc lộ sự yếu kém ngày càng tăng vào mùa khô năm 1974. Những thất bại liên tiếp trên chiến trường cùng những mâu thuẫn nội bộ đã khiến lực lượng quân đội Sài Gòn không còn khả năng chống cự. Trong những ngày cuối cùng trước cuộc tổng tiến công, chính quyền này rơi vào hoang mang, không còn khả năng lãnh đạo.
Đảng ta đã kiên quyết thực hiện các chiến dịch quân sự quan trọng để giành lại độc lập cho miền Nam. Các chiến dịch như Ấp Bắc 1965 và Tết Mậu Thân 1968 đã tạo ra những thời cơ chiến lược cho cuộc kháng chiến. Chiến thắng Phước Long vào tháng 12-1974 đã chứng minh rằng Mỹ sẽ không can thiệp trở lại, khẳng định sức mạnh của quân đội ta.
Chiến thuật "trực thăng vận" của Mỹ trong trận Ấp Bắc.
Thời cơ của chiến thắng 30-4-1975
Với sự kết hợp của nhiều nhân tố cả về phía ta và phía địch, thời cơ cho cuộc tổng tấn công giải phóng Sài Gòn đã xuất hiện. Cùng với những diễn biến có lợi do yếu tố thời cơ mang lại, Đảng ta đã có sự chỉ đạo chiến lược kịp thời.
Trước những diễn biến mới của tình hình chính trị nước Mỹ và sự suy yếu của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, Bộ Chính trị đã họp tháng 10-1974 và tháng 01-1975 quyết định mục tiêu giải phóng hoàn toàn miền Nam trong hai năm 1975 - 1976, và dự kiến nếu thời cơ đến sớm sẽ giải phóng miền Nam trong năm 1975. Tận dụng thời cơ chiến lược quan trọng đến từ chiến thắng Phước Long và chiến thắng Ban Mê Thuột; Bộ Chính trị họp ngày 25-3-1975 nêu nhiệm vụ cụ thể giải phóng Sài Gòn trước mùa mưa, đến cuộc họp ngày 31-3-1975, Bộ Chính trị đã nhận định, thời cơ chiến lược tiến hành tổng công kích, tổng khởi nghĩa vào sào huyệt của địch đã hoàn toàn chín muồi. Cần có quyết tâm lớn hoàn thành trận quyết định chiến lược cuối cùng tốt nhất trong tháng 4-1975. Bộ Chính trị Trung ương Đảng đã quyết định thành lập Bộ chỉ huy và Đảng ủy Mặt trận Sài Gòn do tập thể các ủy viên Bộ Chính trị tại chiến trường (Lê Đức Thọ, Phạm Hùng, Văn Tiến Dũng) lãnh đạo, chỉ đạo. Đại tướng Văn Tiến Dũng, Tổng Tham mưu trưởng, trực tiếp làm Tư lệnh Bộ Chỉ huy chiến dịch. Đồng chí Phạm Hùng làm Chính ủy. Trước đó, ngày 25-3-1975, Hội đồng chi viện chiến trường đã được thành lập, do Thủ tướng Phạm Văn Đồng làm Chủ tịch. Bộ Chính trị cũng đã quyết định tiến hành chiến dịch giải phóng Sài Gòn lấy tên là Chiến dịch Hồ Chí Minh (từ ngày 09 đến ngày 30-4-1975).
Sự chuẩn bị khẩn trương để chớp thời cơ của Đảng ta đã góp phần tạo nên thắng lợi rực rỡ, có ý nghĩa lịch sử, giành độc lập toàn vẹn cho Tổ quốc, đưa đất nước bước vào một trang sử mới.
Nguồn: Tạp chí Cộng Sản.
Truyện tranh sáng tác bởi thành viên của dự án Sao Vàng
"Chiến dịch Hồ Chí Minh chính thức "bắt đầu"!"