GÓC NHÌN CỦA THẾ GIỚI
VÀ VIỆT NAM
về Đại thắng mùa xuân năm 1975
Từ Mỹ và các quốc gia
từng tham chiến ở Việt Nam
Hình ảnh tái hiện nữ du kích bị lính Mỹ bắt giữ.
Mỹ
Sự kiện tổng thống Dương Văn Minh đầu hàng chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ngày 30/4/1975 là dấu chấm hết cho cuộc chiến gần 20 năm tại Việt Nam của đế quốc Mỹ. Từ các trang báo đại chúng đến những lãnh đạo, những nhân vật tầm cỡ nhất không những phải thừa nhận sai lầm của chính quốc gia mình, thừa nhận những tổn thất kinh tế nặng nề, những thương vong không thể bù đắp mà còn phải công nhận sức mạnh của nhân dân, sức mạnh của những linh hồn gắn kết với nhau trong chủ nghĩa dân tộc của người Việt. Báo Mặt trời Baltimore viết: “Chúng ta bị thương tổn và cảm thấy nhục, nhưng có lẽ chúng ta cũng đã chín chắn hơn lên một chút qua sự kiện chiến sự Sài Gòn – Gia Định” và D.Han Bostam, phóng viên báo New York Times nhận xét: "Chúng ta đã ở vào phía sai lầm của lịch sử". Phó tổng thống Gerald Ford (Tổng thống thứ 38 của Hoa Kỳ tại nhiệm từ tháng 8 năm 1974 đến tháng 1 năm 1977) ngày 15/6/2000, khi trả lời thư của Colin Broussard, đã chua xót viết rằng: "Tôi cầu xin để những Tổng thống Mỹ sau này không bao giờ phải đứng trước những quyết định như tôi đã từng… 25 năm qua, tôi vẫn còn day dứt và mãi mãi khóc thương cho 2.500 lính Mỹ tới bây giờ vẫn còn mất tích… Mỗi nước đều có hồn dân tộc được tôi luyện qua gian khổ. Họ có thể bị quân đội nước ngoài đô hộ, nhưng linh hồn vĩ đại như Việt Nam thì mãi mãi sáng ngời". Đến cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara - người đóng vai trò chính trong sự tham gia của quân đội Mỹ khi bàn về thất bại tại Việt Nam của Mỹ - một đất nước trong 200 năm lập quốc chưa từng nếm mùi thất bại, trong cuốn “Nhìn lại quá khứ - Tấn thảm kịch và bài học Việt Nam” đã thừa nhận sai lầm của nước Mỹ trong chiến tranh Việt Nam. Đó là do Mỹ đã quá tin tưởng vào sức mạnh quân sự - kỹ thuật, “đánh giá thấp sức mạnh của chủ nghĩa dân tộc thúc đẩy nhân dân Việt Nam đấu tranh và hy sinh cho lý tưởng và các giá trị của nó”. Đặc biệt, thời báo Los Angeles còn khẳng định quyền được độc lập, chủ quyền của người Việt: “Người Mỹ ra đi, Việt Nam Cộng hòa đầu hàng, nước Việt Nam đã được trả lại cho người Việt Nam”.
Bộ trưởng bộ Quốc phòng Hoa Kỳ Robert MCNamara (Cre: Getty Images)
Bộ trưởng bộ Quốc phòng Hoa Kỳ Robert MCNamara thừa nhận sai lầm trong cuộc chiến tại Việt Nam. (Cre: kênh youtube historyispopculture).
Bức ảnh "President Ford During A National" (Tổng thống Ford trong kỳ họp quốc gia) chụp bởi nhiếp ảnh gia Everett
Pháp
Ông Alain Ruscio nhà sử học người Pháp, kiêm chuyên gia chuyên nghiên cứu về lịch sử Đông Dương, cho rằng, sự kiện 30/4 "gây tiếng vang lớn trên trường quốc tế về một dân tộc không chịu khuất phục trước quân thù". Điều này cho ta thấy, một quốc gia từng biến Việt Nam thành một thuộc địa “vàng” và từng thất bại trên chiến trường Việt Nam cũng không thể phủ nhận lòng yêu nước nồng nàn và tinh thần đấu tranh của những con người nhỏ bé mà phi thường nơi đây.
Nhật Bản
Ngay sau ngày toàn thắng 30/4/1975, tờ Asahi Shimbun số ra ngày 1/5/1975 có bài xã luận nóng hổi tính thời sự: "Chiến tranh Việt Nam đã kết thúc với thắng lợi của lực lượng giải phóng, điều đó có thể khẳng định, thời mà các nước lớn dùng sức mạnh để bóp nghẹt chủ nghĩa dân tộc đã chấm dứt". Một trong những tờ báo lớn của Nhật Bản là cất lời ca ngợi cho tinh thần đấu tranh loại sự chi phối của Mỹ lên miền Nam Việt Nam và thống nhất đất nước. 30 năm sau kể từ chiến thắng ấy, tờ Asahi Shimbun số ra ngày 29/4/2005 lại có bài viết "Việt Nam: Vinh quang và thiện ý", tái hiện lại chiến tranh qua lời kể của các nhân chứng, những người đã trực tiếp tham gia trong cuộc chiến ở cả hai chiến tuyến. Trong đó có một đoạn nói về sự nhân đạo của một nữ du kích Việt Nam: "Tháng 4/1966, tại khu vực Củ Chi, nữ du kích mới 18 tuổi, phát hiện một nhóm lính Mỹ lọt vào bãi mìn của Quân Giải phóng. Nữ du kích này tận mắt chứng kiến cảnh lính Mỹ ngồi ngay trên bãi mìn đọc thư nhà, xem ảnh người thân và khóc, chị không nỡ nhấn nút phát hỏa. Toán lính Mỹ thoát chết mà không hề hay biết nữ du kích này đã không nỡ giết họ". Điều này cho ta thấy, tinh thần nhân đạo, nhân ái và đạo đức của con người Việt Nam chưa từng suy đồi hay biến chất do chiến tranh, do những thương vong và bất hạnh mà họ phải gánh chịu. Cũng như, nó cho thấy nỗi bất hạnh hai "bên chiến tuyến". Chung quy dẫu là một quốc gia đồng minh thân cận của Mỹ và từng xâm lược và đô hộ Việt Nam, nhưng những tờ báo hàng đầu của Nhật vẫn không thể không công nhận tinh thần dân tộc, ý chí đấu tranh và vẻ đẹp tâm hồn của con người nơi đây.
Cre: tomtatnhanh.vn
Từ các nước xã hội chủ nghĩa
Ở các quốc gia xã hội chủ nghĩa tương đồng với Việt Nam, họ đều dùng những từ ngữ hoa mỹ nhất, đẹp đẽ nhất để ca ngợi, chúc mừng cho Đại thắng mùa xuân năm 1975 và sự thống nhất toàn vẹn đất nước người Việt luôn đấu tranh cho suốt hàng chục năm dài nay đã có được.
Chủ tịch Cuba Fidel Castro với các chiến sĩ đoàn Khe Sanh, quân giải phóng Trị Thiên Huế
trong chuyến thăm vùng giải phóng Quảng Trị, ngày 15/9/1973 (Nguồn: TTXVN)
Tổng Bí thư Lê Duẩn (bên trái) và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô Leonid Ilyich Brezhnev (bên phải). (© Sputnik / Vladimir Akimov)
Liên Xô
Đồng chí Leonid Ilyich Brezhnev - Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô, ngày 28/10/1975 khẳng định với Đoàn đại biểu cấp cao của Đảng và Nhà nước Việt Nam do Bí thư thứ nhất Lê Duẩn dẫn đầu sang thăm Liên Xô: "Chiến công của Việt Nam là một cống hiến lớn vào sự nghiệp đấu tranh chung của các dân tộc chống đế quốc để tự giải phóng… Năm tháng sẽ trôi qua nhưng lịch sử đấu tranh của nhân dân Việt Nam anh hùng sẽ không bao giờ phai mờ trong trí nhớ loài người".
Trung Quốc
Ngày 30/4/1975 ấy, khi được tin quân và dân ta giải phóng miền Nam, Chính phủ và nhân dân Trung Quốc lập tức gửi điện chúc mừng: "Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ của Việt Nam đã mở ra thời đại mới của Việt Nam đã được giải phóng… nêu tấm gương sáng chói cho sự nghiệp cách mạng chống đế quốc của nhân dân toàn thế giới".
Cuba
Ở Tây bán cầu, Bí thư thứ nhất Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, Thủ tướng Chính phủ cách mạng Cuba Fidel Castro: "Thắng lợi của Việt Nam là một trong những sự kiện vĩ đại nhất trong lịch sử cận đại, sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười, sau chiến thắng chủ nghĩa phát xít… Việt Nam đã chiến đấu cho cả thế giới, thắng lợi của Việt Nam là thắng lợi chung của các dân tộc cách mạng, là thắng lợi của chúng tôi".
Tại thủ đô Lahabana, nhân dân Cuba mít tinh chào mừng miền Nam Việt Nam hoàn toàn giải phóng,tháng 5/1975.
(Bảo tàng Chiến dịch Hồ Chí Minh)
Người Việt
với ngày hai miền Nam Bắc về chung một nhà
“Hân hoan” , “vui sướng”, “vỡ òa” là những từ ngữ bật ra một cách vô thức trong tâm trí của những con người đã có mặt, đã hòa mình, đã nghe tiếng đài phát thanh vang lên tin Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng và hai miền Nam Bắc từ ấy về chung một nhà. Thế nhưng, đọng lại hơn cả, đọng lại trong những thế hệ sau này là một niềm tự hào, tự tôn dân tộc và biết ơn cha ông không bao giờ nguôi nghỉ. Trong báo cáo Chính trị do đồng chí Tổng Bí thư Lê Duẩn trình bày tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng ngày 14/12/1976 đã khẳng định “Năm tháng sẽ trôi qua nhưng thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc ta như một trong những trang chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người, và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX, một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và có tính thời đại sâu sắc”.
Nhân dân ta ăn mừng Đại thắng mùa xuân năm 1975.