Ngày 14/4/1975, theo nguyện vọng của nhân dân và lực lượng vũ trang đang tham gia trên chiến trường, trong đó có quân và dân thành phố Sài Gòn-Gia Định, Bộ Chính trị đã phê chuẩn kiến nghị của Bộ Chỉ huy chiến dịch đổi tên Chiến dịch tiến công giải phóng Sài Gòn-Gia Định thành Chiến dịch Hồ Chí Minh. Tin rằng, chiến dịch được mang tên Bác kính yêu đến với toàn dân, toàn quân sẽ tạo nên sức mạnh mới, động lực to lớn, góp phần làm nên chiến thắng lịch sử đầy vẻ vang năm 1975.
Mục tiêu của Chiến dịch Hồ Chí Minh được thực hiện vào tháng 4 năm 1975 nhằm nhanh chóng giải phóng Sài Gòn, kết thúc chiến tranh Việt Nam. Bộ chỉ huy chiến dịch đã đề ra các mục tiêu cụ thể và cũng cực kỳ thiết thực.
Bộ đội Quân đoàn 3 đánh chiếm sân bay Tân Sơn Nhất. (Nguồn: sưu tầm)
Giải phóng Sài Gòn
Trước hết, về vấn đề giải phóng Sài Gòn, đây là mục tiêu trọng yếu của chiến dịch nhằm chiếm được thủ đô Sài Gòn, trung tâm chính trị, kinh tế, và quân sự của chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Tại Dinh Độc Lập, Quân đoàn 2 - “Binh đoàn Hương Giang” cùng đặc công vùng ven và thị xã Vũng Tàu đặt pháo ở Nhơn Trạch bắn vào sân bay Tân Sơn Nhất, tấn công phát triển mũi nhọn sang Cần Giờ, chiếm quận 9, quận 4, phối hợp đánh chiếm Dinh Độc Lập. Tiếp bước thành công ấy, Quân đoàn 4 – “Binh đoàn Cửu Long” từ Biên Hòa - Hố Nai đã chọc thẳng vào Sài Gòn, chiếm lĩnh quận 1, 2, 3 và các mục tiêu như Căn cứ Hải quân, Bộ Quốc phòng ngụy, Đài Phát thanh.
Quân đoàn 1 đánh chiếm Bộ Tổng tham mưu Ngụy (Nguồn: ảnh chụp từ Bảo tàng chiến dịch Hồ Chí Minh.)
Đập tan quân nguỵ
Tiếp đó, một mục tiêu khác cũng rất quan trọng không thể không nhắc đến là vấn đề lật đổ chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Đối với Bộ Tổng Tham mưu ngụy Quân đoàn 1, “Binh đoàn Quyết Thắng”, tăng cường thêm Trung đoàn 95B, một tiểu đoàn đặc công, một tiểu đoàn xe tăng, một trung đoàn cao xạ tự hành được pháo binh, cao xạ và tên lửa chi viện đã phối hợp cùng với lực lượng địa phương Bình Phước, Bình Dương và một trung đoàn đặc công vùng ven tấn công theo hướng Bắc. Ngoài ra, ta còn có nhiệm vụ tấn công chiếm Bộ Tư lệnh chỉ huy ngụy tại Gò Vấp, Bình Thạnh, hợp điểm tại Dinh Độc Lập. Việc kiểm soát được Sài Gòn sẽ trực tiếp dẫn đến sự sụp đổ hoàn toàn của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, chấm dứt sự tồn tại của chế độ này.
Đại tướng Văn Tiến Dũng và Thiếu tướng Đinh Đức Thiện trao đổi tại sở chỉ huy Căm Xe, Bến Cát, Bình Dương. (Nguồn: ảnh chụp từ Bảo tàng chiến dịch Hổ Chí Minh.)
Đánh nhanh, thần tốc
Chiến dịch Hồ Chí Minh được thiết kế để diễn ra nhanh chóng, hệt như lời dặn của Đại tướng Văn Tiến Dũng rằng “nở hoa trong lòng địch”, tránh kéo dài xung đột. Mục tiêu là bao vây, tấn công mạnh mẽ và chiếm Sài Gòn trong thời gian ngắn nhất để hạn chế tổn thất về người và của, Quân đội Giải phóng đặt mục tiêu thực hiện chiến dịch với ít thiệt hại nhất cho dân thường, hạn chế tình trạng phá hoại hoặc hủy hoại các cơ sở hạ tầng quan trọng.
Tháng 10/1974, Bộ chính trị Trung Ương Đảng họp thảo luận kế hoạch chiến lược giải phóng miền Nam
( Nguồn: Tư liệu TTXVN )
Tìm lại hoà bình
Sau khi chiếm được Sài Gòn - Gia Định, mục tiêu cuối cùng của chiến dịch là thống nhất hai miền Nam - Bắc Việt Nam dưới sự lãnh đạo của chính quyền cách mạng, đưa đất nước vào thời kỳ hòa bình và xây dựng.
Nguồn: Báo Lao Động và sưu tầm.
Nhận được báo cáo của Quân ủy Miền về diễn biến chiến trường và thể theo nguyện vọng của nhân dân và các lực lượng vũ trang trên chiến trường, trong đó có quân và dân thành phố Sài Gòn - Gia Định, 17 giờ 47 phút ngày 14/04/1975, Bộ Chính trị gửi Bộ Chỉ huy chiến dịch giải phóng Sài Gòn - Gia Định (điện mật 37/TK của Tổng bí thư Lê Duẩn), nội dung: “Bộ Chính trị đồng ý chiến dịch giải phóng Sài Gòn - Gia Định lấy tên là Chiến dịch Hồ Chí Minh”. Quyết định của Bộ Chính trị được phổ biến nhanh chóng đến các mặt trận, đáp ứng nguyện vọng tha thiết của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đối với vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc, đồng thời khẳng định ý chí quyết chiến quyết thắng của các cánh quân trong trận quyết chiến chiến lược cuối cùng.
Ngay sau khi có chỉ đạo của Bộ Chính trị, trực tiếp là Quân ủy Miền, các lực lượng vũ trang ta đã nổ súng trên nhiều mặt trận, đẩy lùi địch, chiếm lĩnh nhiều điểm cao, vị trí quan trọng có lợi thế chiến trường, tạo tiền đề vững chắc để thực thi toàn bộ chiến dịch.
Bản đồ Đô thành Sài Gòn - Gia Định những năm 1975.
Sài Gòn - Gia Định trở thành mặt trận chiến lược cuối cùng trong cuộc Chiến tranh Việt Nam không chỉ vì tầm quan trọng của nó về mặt địa lý,
mà còn bởi đây là trung tâm chính trị, kinh tế và quân sự lớn nhất của chính quyền Việt Nam Cộng hòa.
Với vị trí đắc địa nằm trong vùng đồng bằng sông Cửu Long, Sài Gòn - Gia Định sở hữu hệ thống giao thông huyết mạch bao gồm cảng biển, sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, cùng các tuyến đường bộ và đường thủy trọng yếu. Kiểm soát được Sài Gòn đồng nghĩa với việc kiểm soát toàn bộ miền Nam Việt Nam.
Sân bay Tân Sơn Nhất những năm 1974 -1975.
Về chính trị, Sài Gòn chính là trái tim của Việt Nam Cộng hòa, nơi đặt trụ sở của chính phủ, các cơ quan lãnh đạo quan trọng và bộ máy chỉ huy quân sự. Việc chiếm đóng nơi này không chỉ đơn thuần là chiến thắng về mặt quân sự mà còn đồng nghĩa với sự lật đổ hoàn toàn của chính quyền Việt Nam Cộng hòa thời đấy, kết thúc sự kiểm soát của chế độ này trên toàn lãnh thổ miền Nam. Mặt khác, về quân sự, chiến trường miền Nam đóng vai trò là trung tâm chỉ huy và hậu cần của lực lượng Mỹ và Việt Nam Cộng hòa. Các căn cứ quân sự, trung tâm chỉ huy chiến lược đều tập trung tại đây, và khi thành phố này thất thủ, lực lượng của Việt Nam Cộng hòa hầu như không còn khả năng tiếp tục kháng cự.
Hình ảnh về Bộ chỉ huy của Đế Quốc Mỹ và Việt Nam Cộng Hòa ở Sài Gòn - Gia Định.
Nguồn: VTC News.
Với tầm nhìn chiến lược rõ ràng, chiến dịch Hồ Chí Minh được Quân Giải phóng triển khai vào tháng 4 năm 1975, với mục tiêu trọng tâm là giải phóng hoàn toàn Sài Gòn. Trận đánh đã quy tụ toàn bộ sức mạnh quân sự của lực lượng cách mạng, nhanh chóng kết thúc vào ngày 30 tháng 4 năm 1975, mở ra một trang sử mới đầy hào hùng cho đất nước với sự thống nhất hai miền Nam - Bắc !
Hình ảnh Quân Giải phóng tiến vào Sài Gòn - Gia Định